Fietsroute Gestalten en legende van de Tafelberg en zijn Gestalten

De 3 gele Gestalten zijn je gids op een fietstocht doorheen Arendonk, Ravels en Oud-Turnhout. Bij de Arendonkse Gestalten vind je ook een bord met de legende van de Tafelberg en zijn Gestalten.

Fietsroute Gestalten

In het landschap van de Noorderkempen verrijzen 3 bijzondere kunstwerken. De gele, stalen Gestalten werken als een doorkijkvenster op de natuur en landbouw rondom.

De Gestalten zijn je gids op deze fietstocht doorheen Arendonk, Ravels en Oud-Turnhout. Al eeuwenlang vormen land- en tuinbouw hier samen met ongerepte natuur een bijzonder landschap, waar je rust en ontspanning ademt.

Start waar je wil, houd halt bij de 3 Gestalten, kijk rondom, spreid je picknickdeken uit, speel tikkertje, neem gerust een selfie. En vooral: geniet!

De legende van de Tafelberg en zijn Gestalten

Gaby Schoenmaekers, actief binnen Toerisme Arendonk vzw, stak de verbinding tussen landbouw en natuur in een sprookjesachtig jasje en creëerde een ware legende rond de Tafelberg en de Gestalten. Kunstenaar Vladimir Tchervonisjenko voegde er een kunstwerk aan toe dat perfect uitdrukt wat er in de legende staat.

Je kan de legende hieronder lezen, of fiets of wandel eens langs de Gestalten en lees het verhaal ter plaatse.

"Als we de legende van de Tafelberg mogen geloven ligt er onder de berg een reus begraven, wellicht de enige reus die ooit in Arendonk werd waargenomen. Die wist zich aanvankelijk - ondanks zijn onwaarschijnlijke gestalte van ruim 6 meter - wonderwel verborgen te houden voor de plaatselijke bevolking. Toch vermoedde men al jaren dat er een reus in het gebied verbleef. Er waren immers voetafdrukken aangetroffen zo groot en zo diep als een badkuip. Het kon niet anders of die moesten van een kolossale reus zijn.

Bevestiging van hun vermoeden kregen de inwoners pas toen een jager door zijn hond werd meegelokt naar een dichtbegroeide boskant. Daar lag hij, reusachtig in omvang, maar wel zo dood als een aangespoelde walvis. De jager sloeg alarm en de volksraad werd samengeroepen. Groot en klein, mens en dier, het hele dorp werd gemobiliseerd om met gebundelde krachten de reus uit het bos te trekken. De overledene kreeg een waardige begrafenis met kist en al en ligt sindsdien begraven onder de grafheuvel van de Tafelberg.

Nadien bleef het eeuwenlang rustig aan de Tafelberg.

Aan die vredige rust kwam echter abrupt een einde toen er 2 machtige geesten kwamen wonen. De bosgeest Naturalia, aan de ene kant van de Tafelberg, was een fiere en machtige geest die zichzelf als de beschermster van de natuur zag. Ze zwierf door de donkere bossen in haar mantel van mos en bladeren en ze had een hart dat klopte als een oeroude boomstam. Voor haar waren de bomen, struiken en dieren heilig, ze beschermde ze met alles wat ze had. Naturalia had een diep wantrouwen tegenover de mensen, vooral de boeren die steeds dichter bij haar domein durfden te komen.

Aan de andere kant van de Tafelberg woonde de akkergeest Agrarius, een krachtige, strijdbare geest die de velden omspitte met zijn ploeg van steen. Zijn ogen waren scherp als tarwekorrels en zijn handen ruw van de aarde. Agrarius zag het als zijn plicht om de grond te bewerken en voedsel voor zijn mensen voort te brengen. En dus zag hij de woeste natuur van Naturalia als een onbedwingbare vijand die zijn akkers overwoekerde.

Op een onheilspellende dag, toen de zon verborgen bleef achter dikke donkere wolken, ontmoetten de 2 elkaar op de top van de Tafelberg. Er was al langer spanning tussen beiden en de verwijten vlogen over en weer. Woedend door elkaars woorden barstte een strijd los die de hele Tafelberg deed beven. Naturalia stuurde dichte mist en verwrongen wortels omhoog uit de grond, die probeerden de gewassen op de velden van Agrarius te verstikken. Maar ook Agrarius riep zijn kracht op om de aarde te splijten en stenen uit de grond te laten rijzen, die als scherpe messen de wortels en lianen doorsneden. Dagenlang duurde hun strijd, en de bossen en akkers rondom de Tafelberg kreunden onder hun razernij.

Op het moment dat de 2 geesten hun laatste krachten verzamelden om elkaar de genadeklap te geven, ontstond er een groot vuur om hen heen. Plots zagen ze in dat hun strijd niet alleen henzelf vernietigde, maar ook het land dat ze allebei liefhadden. De bomen waren gespleten en van de velden bleef alleen nog maar verkoolde grond over. Uitgeput keken Naturalia en Agrarius elkaar aan. Ze begrepen dat het zo niet verder kon, ze hadden elkaar nódig. Als Agrarius het bos zou vernietigen, zou ook zijn vruchtbare grond opdrogen. En als Naturalia de vruchtbare akkers zou verdrijven, zou ook haar geliefde wildernis verhongeren.

Op dat moment sloten ze een onuitgesproken verbond. Om die belofte te bezegelen, bouwden ze samen stallen aan de voet van de Tafelberg. Zij noemden ze de Gestalten, omdat het ‘gestalte’ gaf aan hun verbond. En omdat men vanop de Tafelberg zowel de bossen als de akkers kon zien, werd dit een symbool van hun balans en wederzijds respect."

De moraal van de legende

De strijd tussen Naturalia en Agrarius laat zien hoe vernietigend het is wanneer natuur en landbouw elkaar als vijanden beschouwen. Pas toen ze hun wederzijdse afhankelijkheid erkenden, vonden ze een balans die het land tot bloei bracht. De Gestalten aan de voet van de Tafelberg staan symbool voor dit verbond: een plek waar je zowel de kracht en pracht van de natuur als de vruchtbaarheid van het land kan zien.